Onomatopoeën worden regelmatig gebruikt om dierengeluiden weer te geven. Elke taal heeft dan weer zijn eigen manier om die geluiden uit te drukken. Sommigen lijken sterk op elkaar in verschillende talen, zoals het geluid dat een eend maakt: “kwak” (Nederlands), “cuac” (Spaans) en “quack” (Engels), en het geluid dat een kat maakt: “miauw” (Nederlands), “miau” (Spaans) en “meow” (Engels). Er zijn echter andere die sterk verschillen. Nederlandstalige honden zeggen “waf”, terwijl Spaanssprekende honden “guau” zeggen en Engelse honden “woof”. Een haan in Ecuador kraait “kikiriki” en vogels zingen “pi-pi” of “pío-pío”, maar een Australische haan zegt “cock-a-doodle-doo” en vogels zeggen “tweet”, en in onze taalstreek is het dan weer “kukelekuu” en “piep”.

Andere geluiden waarvoor weleens een onomatopee wordt gebruikt zijn de “biep” of “piep” van een antwoordapparaat en de “tok-tok” aan de deur. Een interessant aspect hiervan (en erg complex bij het vertalen) is dat een groot aantal van dit soort woorden in het Engels niet alleen gebruikt worden om een geluid weer te geven, maar tevens werkwoorden zijn die dat geluid voortbrengen.

Op deze pagina in Wikipedia vindt u een interessante vergelijking tussen onomatopeeën voor dierengeluiden in verschillende talen.

De functionaliteit van de zoekmotor is identiek aan die van Google,  je kan dus ook een aantal Booleaanse operatoren gebruiken. Om uw zoektermen te vertalen gebruikt 2lingual Google Translate en daarom is het ongetwijfeld ook een leuk speeltje voor de niet-linguïst die gewoon op zoek is naar de vertaling van een woord maar daar ook graag wat context bij wenst.

Het gebruik ervan is erg eenvoudig:

1.    Selecteer het woord of de uitdrukking die u wilt opzoeken in het vertaalgeheugen:

2.    Klik op de functie CONCORDANCE in de Trados-taakbalk:

3.    Het vertaalgeheugen zal weergeven of de uitdrukking reeds eerder in dit project voorkwam, in dit document of een ander maar steeds binnen hetzelfde geheugen:

Als we er een gewoonte van maken om deze Trados-functie te gebruiken tijdens de vertaling of redactie van documenten zullen alle bestanden die we afleveren aan dezelfde klant steeds een consistent gebruik van terminologie vertonen.

In de praktijk kan u uw termbanken gebruiken in samenwerking met Workbench. Tijdens het vertalen hoeft u MultiTerm zelfs niet op te starten, u klikt gewoon op Term Recognition Options in het menu Options. Daarna selecteert u de juiste termenbank uit de lijst, en vanaf dan zullen in het vak aan de rechterzijde de termen uit het glossarium verschijnen zodra ze herkend worden in de te vertalen tekst.

U merkt ook dat er voor MultiTerm een aparte rij knoppen verschijnt in Word en TagEditor. Deze stellen u in staat om snel termen op te zoeken in de termenbank, nieuwe termen toe te voegen en uw glossarium op die manier te actualiseren. Ook hier zijn weer een hele reeks sneltoetscombinaties beschikbaar waarmee u extra vlot kan werken.

Niet elke vertaler volgt echter het institutionele pad naar het vakgebied. Sommige vertalers nemen een andere weg en er zijn zowel voordelen als nadelen verbonden aan dit alternatief. Zo zullen deze mensen veel initiatief aan de dag moeten leggen en hard moeten werken aan het verbeteren van hun taalvaardigheid. Voor hen is het erg belangrijk om contact te onderhouden met deskundigen in het veld en goed geïnformeerd blijven over recente publicaties betreffende vertaaltheorie en –praktijk. De grootste uitdaging doet zich echter voor eens deze personen zich aanbieden voor een job bij een vertaalagentschap. Deze bedrijven geven de voorkeur aan gediplomeerde vertalers en zullen sceptisch reageren op mensen zonder ervaring (of opleiding) in het vakgebied.

Een manier om deze hindernis te omzeilen is door vrijwilligerswerk te doen. U kunt zich aanbieden als vertaler bij bepaalde NGO’s en andere organisaties die graag geld willen uitsparen bij het vertaalproces. Op deze manier verzamelt u zinvol materiaal voor uw cv. Na een paar maanden van dit soort werk en een eventuele aanbevelingsbrief zult u veel beter uitgerust zijn bij het zoeken naar een job. Dit soort voorzorgen werpt zijn vruchten af, niet alleen in de vertaalwereld maar in alle aspecten van het leven.

Als u veeleer met vertaalbureaus werkt dan weet u ongetwijfeld dat velen van hen u geen werk zullen toewijzen indien u niet over een CAT-tool beschikt. We komen steeds dichter bij de situatie dat een vertaler zonder CAT-tool simpelweg geen vertaler meer zal zijn.

Het gebruik van een CAT-tool vergt een zekere investering van de zelfstandige vertaler. Enerzijds een financiële: de huidige versie van SDL Trados kost € 715. Een upgrade naar de nieuwste versie die uitkomt in juni van dit jaar kost u algauw € 2.200. Wordfast kost u slecht € 300 maar het is dan ook de kleine broer in de professionele vertaalwereld, en vele vertaalagentschappen staan erop dat hun freelancers met Trados werken. Anderzijds vereist het werken met CAT-tools ook enige oefening en interesse in computertechnologie. U mag me echter geloven dat, eens u de knepen van het vak onder de knie heeft, u niet meer zonder zal willen werken.

Enkele tientallen jaren geleden bestond er nog geen geavanceerde technologie, en vertalers werkten uitsluitend met pen en papier. Onderzoek was een bijzonder moeilijk aspect. Het vergde immers veel inspanning om teksten te laten overkomen van de andere kant van de wereld. Bovendien waren het andere tijden. Vertalingen moesten met de hand worden uitgeschreven of met een schrijfmachine indien deze voor handen was. Voor de vertaler was een buitenlandse reis van een vriend of kennis steeds een grote gebeurtenis. Dit bood hem immers een kans om de hand te leggen op documenten in een vreemde taal, die van bijzonder grote waarde zijn voor de vertaler.

Het verschil met de hedendaagse situatie is hemelsbreed. Dankzij de ontwikkeling van de PC en het Internet hebben we toegang tot alle denkbare informatie in een fractie van een seconde. Maar we zijn slaven van de technologie geworden. Daarmee bedoel ik simpelweg dat de vertaler die de basisconcepten van software (de zogenaamde CAT-tools) en technologie niet onder de knie heeft weinig werk krijgt. Om met een breed gamma aan klanten of vertaalbureaus samen te kunnen werken, is het noodzakelijk dat we vlot kunnen omgaan met programma’s zoals Acrobat, Excel, Word, MultiTerm, Trados, etc. Het is tevens van vitaal belang dat we onze deskundigheid kunnen aantonen via diploma’s en dat we op de hoogte blijven van de nieuwste updates en aanpassingen. Vertalers die niet aan deze eisen voldoen, zullen jammer genoeg uit de boot vallen…