Om de omzettijd van een gegeven vertaalproject nauwkeurig te bepalen is het absoluut noodzakelijk om de hoeveelheid werk op doeltreffende wijze te verwerken. Meestal is de geïnvesteerde tijd rechtstreeks verbonden met het aantal woorden dat vertaald moet worden. Over het algemeen wordt er onderscheid gemaakt tussen vier categorieën woorden.

Woordcategorieën

• New: woorden die deel uitmaken van zinnen of segmenten die voor de eerste keer vertaald worden.
• Fuzzy matches: woorden die een onderdeel vormen van zinnen of segmenten die al vertaald zijn en dus voorkomen in het vertaalgeheugen.
• Repetitions: woorden die deel uitmaken van zinnen of segmenten die herhaald worden in de tekst.
• Full matches: woorden die deel uitmaken van zinnen of segmenten die al vertaald wijn in het geheugen en dus niet meer opnieuw vertaald moeten worden. Full matches zijn gelijkaardig aan Repetitions; ze bevinden zich echter niet in de te vertalen tekst maar in het vertaalgeheugen.

Door te werken met CAT tools is de inspanning en tijd die de vertalers investeren in hun werk recht evenredig met de verschillende soorten woorden. Hoe groter de gelijkenis (b.v. een groter aantal gedeeltelijke herhalingen of fuzzy matches), hoe minder de klant zal betalen voor de vertaling. In theorie heeft de vertaler immers minder werk als een groter aantal zinnen een hoger percentage herhalingen bevat. De totale omzettijd zal ook korter zijn waardoor het tijdsgebruik geoptimaliseerd wordt en er ruimte ontstaat voor een korting op het vertaalwerk.

Hoewel het percentage korting volgens de woordcategorie kan variëren van agentschap tot agentschap, kunnen we stellen dat de waarden hieronder een realistisch beeld vormen:

• Fuzzy matches: korting van 50-66% van de prijs voor nieuwe woorden
• Repetitions en Full Matches: korting van 25-33% van de prijd voor nieuwe woorden

Dit gebruik van vertaaltechnologie helpt om het werk sneller, gemakkelijk en nauwkeuriger te laten plaatsvinden. Als gevolg kunnen vertaalagentschappen kortere omzettijden, terminologische coherentie en concurrerende prijzen aanbieden die aantrekkelijk zijn voor de klant.

Bron: How to Get Started with Trados

Het gebruik ervan is erg eenvoudig:

1.    Selecteer het woord of de uitdrukking die u wilt opzoeken in het vertaalgeheugen:

2.    Klik op de functie CONCORDANCE in de Trados-taakbalk:

3.    Het vertaalgeheugen zal weergeven of de uitdrukking reeds eerder in dit project voorkwam, in dit document of een ander maar steeds binnen hetzelfde geheugen:

Als we er een gewoonte van maken om deze Trados-functie te gebruiken tijdens de vertaling of redactie van documenten zullen alle bestanden die we afleveren aan dezelfde klant steeds een consistent gebruik van terminologie vertonen.

2. Vervolgens dient u het bestand te selecteren dat schoongemaakt moet worden. Klik daarvoor op ‘Add…’

3. Eens u het bestand heeft geselecteerd kan u ervoor kiezen om een ‘log file’ te creëren, waarin het schoonmaakproces wordt beschreven en u eventuele fouten kan bekijken. Kies een locatie voor dit ‘log file’ en geef het een naam:

4. Nadat uw ‘log file’ gecreëerd is, kan u kiezen uit vier verschillende manieren om uw document schoon te maken. De beste optie is ‘Update TM’, zodat alle eventuele veranderingen worden opgenomen in het vertaalgeheugen, los van het feit of u daarbij het corresponderende vertaalsegment opende of niet:

5. Nu kan u op de knop ‘Clean Up’ klikken om het proces te voltooien. Van zodra het proces voltooid is zal het venster er als volgt uitzien:

6. Indien er zich fouten voordeden, ga dan naar ‘Log File – View’, het .txt-bestand wordt geopend. Daarin vindt u eventuele fouten zoals gebroken tags of corrupte segmenten. Als het proces correct afgewerkt is en er doen zich geen fouten voor krijgt u aan het einde de volgende boodschap: “Cleanup finished successfully without errors!”
7. Het programma zal tijdens het schoonmaakproces tevens een .csv-bestand creëren (net zoals het .txt-logbestand) en een back-upbestand met de extensie .BAK. Dit is het tweetalige bestand, m.a.w. het bevat zowal de brontekst als de doeltekst en is een veiligheidsmaatregel opdat u tijdens het schoonmaakproces het tweetalige bestand niet zou verliezen.

Zoals reeds aangehaald kan u de Workbench gebruiken in samenwerking met Word-documenten. Dat is de meest voorkomende toepassing, maar u kunt hiervoor ook TagEditor gebruiken. Dit programma geeft alle tags (bvb. voor tekstopmaak) weer die het document bevat en stelt u in staat deze te wijzigen of een beter begrip te krijgen van de structuur van het document. Een ander en misschien nog belangrijker voordeel van deze software is dat het de meest courante bestandsformaten ondersteunt zoals .doc, .ppt (Powerpoint), .xml, .xls (Excel), .html,…

Nadat u een bestand heeft geopend binnen TagEditor, wordt er een bestand gecreëerd met de extensie .ttx, dat de Unclean-versie is. Vervolgens dient u, zoals met Workbench, segment voor segment te vertalen. Als u gedaan heeft, rest u slechts in het menu ‘File’ de optie ‘Save target as…’ te selecteren, waarna Workbench de segmenten zal kuisen en u de Clean-versie verkrijgt. Het is noodzakelijk dat er, bij het opslaan van de Clean-versie, zich op de doellocatie een exemplaar van het brondocument bevindt. Dat bestand wordt dan overschreven en er ontstaat een document met identiek dezelfde structuur.

Met TagEditor kan u tevens dezelfde plug-ins gebruiken voor spellingscontrole als voor Word. Indien u dus Office op uw PC of laptop heeft geïnstalleerd, dient u enkel de plug-in te activeren via het menu ‘Tools’ en ‘Plug-ins’. Bij gebrek hieraan kan u ook kiezen voor de spellingscontrole die geleverd wordt bij het programma, die echter van mindere kwaliteit is. Verder vindt u onder de plug-ins ook een aantal handige controletoepassingen (zoals die voor QA, Quality Assessment), waarmee u kunt controleren of u de spaties overal heeft gerespecteerd, consequent bent gebleven wat betreft terminologie, alle tags heeft behouden en er geen heeft bijgemaakt, enz.

Volgende week hebben we het over MultiTerm.

Dit softwarepakket wordt door duizenden vertalers en agentschappen wereldwijd gebruikt. Wanneer men het over ‘Trados’ heeft, verwijst men meestal naar het onderdeel ‘Translator’s Workbench’, dat in samenwerking met Microsoft Word of ‘TagEditor’ (een ander onderdeel van SDL Trados) vertaalsegmenten aanmaakt en opslaat. Tijdens het vertalen ziet u in het Workbench-venster de bronsegmenten en hun eventuele vertaling verschijnen en met behulp van een reeks knoppen op een extra taakbalk (er zijn ook sneltoetscombinaties, we zullen hier later op terugkomen) in Microsoft Word kan u nieuwe vertalingen opslaan en/of wijzigen.

Nadat u de software heeft geïnstalleerd, dient u eerst en vooral een vertaalgeheugen aan te maken, en daarbij de juiste bron- en doeltaal in te stellen voor uw project. Er zijn ook een aantal andere parameters die u kunt instellen, zoals het minimumpercentage voor herkenning van segmenten. Hou er rekening mee dat het nuttig kan zijn deze paramaters aan te passen, afhankelijk van het project waarmee u bezig bent. Met het creëren van het vertaalgeheugen heeft Workbench 5 bestandjes aangemaakt. Zorg ervoor dat deze steeds samen in een map zitten, als er één verloren gaat is het vertaalgeheugen onbruikbaar. Probeer zo snel mogelijk de functie van de knoppen te memoriseren en eventueel enkele van sneltoetscombinaties te beginnen gebruiken, hierdoor kan u veel sneller werken.

Na het eigenlijk vertaalwerk slaat u het vertaalde ‘Unclean’ bestand (de ongekuiste, of tweetalige versie met brontekst en vertaling) op. Via de optie Clean up het menu Tools in de Workbench kunt u de ‘Clean’-versie creëren, dat is de uitendelijke vertaalde versie van het oorspronkelijke document.