Het belang van online video neemt steeds toe. Bedrijven die op zoek zijn naar manieren om hun presentaties en voorkomen te versterken zullen dan ook belangrijke beslissingen moeten nemen over het communiceren van de inhoud van hun video’s in andere talen.

Er zijn in principe twee opties om de vertaalde tekst weer te geven in een online video, en dit is waar voor alle soorten video: ondertitelen of dubben. Bij ondertitelen wordt de vertaalde tekst onderaan het scherm weergegeven en gesynchroniseerd met de gesproken tekst. Bij dubben wordt het oorspronkelijke geluidsspoor verwijderd en vervangen door een vertaald geluidsspoor. Beide opties hebben voor- en nadelen:

Ondertitelen:

Voordelen – alle inhoud can worden weergegeven zonder geluid; de video kan stopgezet worden om een specifieke zin te bekijken terwijl deze op het scherm verschijnt; de oorspronkelijke nadruk en toon van de stemmen wordt behouden.

Nadelen – extra informatie op het scherm, wat vooral nadelig is voor kleinere schermen op websites; verkorte versies van de inhoud en aangepaste woordkeuze om ervoor te zorgen dat alles op het scherm past; het publiek moet geletterd zijn en moet constant naar het scherm kijken.

Dubben:

Voordelen – de inhoud kan opgevangen worden zonder naar het scherm te kijken (en bijvoorbeeld naar een ander onderdeel van de website kijken); de woordkeuze is minder beperkend; er kan een natuurlijke toon gebruikt worden voor de doeltaalsprekers.

Nadelen – cognitieve dissonantie voro de kijker (hij ziet de mond bewegen maar de gesproken tekst komt er niet mee overeen); stemmen op de achtergrond en omgevingsgeluiden gaan verloren.

Er zijn nog veel meer voor- en nadelen voor beiden, afhankelijk van de kijker. Elk bedrijf en/of productie moet de juiste keuze maken voor zijn/haar video alvorens zijn project naar het vertaalagentschap te sturen. Tekst voor ondertitels zal immers sterk verschillen van tekst voor dubben.

De geschiedenis leert ons dat de Zuidelijke Nederlanden hebben geleden onder de bezetting van zowat alle andere volkeren in West-Europa. Zo kregen we in verschillende periodes de Romeinen, Oostenrijkers, Spanjaarden, Fransen en Duitsers over ons heen. Het is dan ook geen wonder dat deze smeltkroes zijn invloed heeft achtergelaten op onze taal en het gemak waarmee we andere talen aanleren. Het beeld van de hulpvaardige Vlaming die met plezier een toerist in zijn eigen taal op weg helpt naar het Gentse Museum voor Actuele Kunst is er een dat maar al te bekend is.

Het helpt natuurlijk ook dat België een tweetalig land is, waar zowel Frans als Nederlands officiële talen zijn. Beide talen worden verplicht aangeleerd vanaf de basisschool en elke burger heeft het recht om alle officiële documenten te ontvangen in één van de twee talen.

Voor mij, en voor vele van mijn leeftijdsgenoten in de MTV-generatie, heeft het gebruik van ondertitels op de televisie nog een grotere rol heeft gespeeld. Onze televisiekanalen worden al decennia lang overspoeld door programma’s in een andere taal. In tegenstelling tot de ons omringende landen, weten wij de oorspronkelijke taal naar waarde te schatten en laten we ons niet in met dat vreselijke gedub…