Het Spaanse woord “lluvia” (regen) heeft zo bijvoorbeeld 8 verschillende uitspraken. Een ervan wordt uitgesproken door een vrouwelijke stem en de rest door mannelijke stemmen van Argentinië, Colombia, Spanje, Bolivia en Chili. De website toont eveneens een kaart waarop met kleine vlaggetjes wordt aangeduid van welk land de opname komt. De databank bevat meer dan 30.000 woorden in het Spaans, meer dan 48.000 woorden in het Engels en bijna 12.000 woorden in het Nederlands.

Het doel van de website is echter niet om een taal te leren maar wel om het verschil te horen tussen de uitspraak van woorden op verschillende plaatsen.

Een gevolg van deze uniformiteit op wereldvlak is de nood om de handleidingen en handboeken te vertalen, zodat bijvoorbeeld de werknemers in Azië dezelfde opleiding en voorbereiding krijgen als die in Europa. Daarom is het erg belangrijk dat bedrijven samenwerken met slechte één vertaalbureau voor al hun vertalingen. Op die manier kan de terminologie op consistente wijze toegepast worden en worden steeds dezelfde keuzes gemaakt.

Het is echter ook heel belangrijk dat localisatie hierbij een voorname rol speelt. Een handboek in het Spaans zal terminologie en constructies bevatten die zinvol en herkenbaar zijn voor werknemers in bepaalde landen, maar vreemd en ongewoon klinken voor anderen. Dankzij nauwkeurig onderzoek en het gebruik van de juiste taalexperts kan een bedrijf een reeks handleidingen en handboeken ontwerpen die de naam van het bedrijf waardig zijn. Deze filosofie kan worden toegepast op bedrijfsdocumenten in allerlei branches: human resources, de bouwsector, de technologische sector, veiligheid, software, de gezondheidsector, enz.

Het belang van online video neemt steeds toe. Bedrijven die op zoek zijn naar manieren om hun presentaties en voorkomen te versterken zullen dan ook belangrijke beslissingen moeten nemen over het communiceren van de inhoud van hun video’s in andere talen.

Er zijn in principe twee opties om de vertaalde tekst weer te geven in een online video, en dit is waar voor alle soorten video: ondertitelen of dubben. Bij ondertitelen wordt de vertaalde tekst onderaan het scherm weergegeven en gesynchroniseerd met de gesproken tekst. Bij dubben wordt het oorspronkelijke geluidsspoor verwijderd en vervangen door een vertaald geluidsspoor. Beide opties hebben voor- en nadelen:

Ondertitelen:

Voordelen – alle inhoud can worden weergegeven zonder geluid; de video kan stopgezet worden om een specifieke zin te bekijken terwijl deze op het scherm verschijnt; de oorspronkelijke nadruk en toon van de stemmen wordt behouden.

Nadelen – extra informatie op het scherm, wat vooral nadelig is voor kleinere schermen op websites; verkorte versies van de inhoud en aangepaste woordkeuze om ervoor te zorgen dat alles op het scherm past; het publiek moet geletterd zijn en moet constant naar het scherm kijken.

Dubben:

Voordelen – de inhoud kan opgevangen worden zonder naar het scherm te kijken (en bijvoorbeeld naar een ander onderdeel van de website kijken); de woordkeuze is minder beperkend; er kan een natuurlijke toon gebruikt worden voor de doeltaalsprekers.

Nadelen – cognitieve dissonantie voro de kijker (hij ziet de mond bewegen maar de gesproken tekst komt er niet mee overeen); stemmen op de achtergrond en omgevingsgeluiden gaan verloren.

Er zijn nog veel meer voor- en nadelen voor beiden, afhankelijk van de kijker. Elk bedrijf en/of productie moet de juiste keuze maken voor zijn/haar video alvorens zijn project naar het vertaalagentschap te sturen. Tekst voor ondertitels zal immers sterk verschillen van tekst voor dubben.

Bron: How to Get Started with Trados

Bron: Video Tutorial on Importing Excel Glossaries into Multiterm

Een gevolg van die alomtegenwoordigheid is dat plaatselijke culturen, bijvoorbeeld die in Papoea-Nieuw-Guinea, Nigeria, Singapore en de Caraïben al verschillen vertonen in het “traditionele” gebruik van Engelse woorden en grammatica. In dit kader merken we ook de toegenomen invloed van het zogenaamde “Spanglish” en het Engels van de zwarte Amerikanen in de VS. De vraag die ik hierbij stel is de volgende: hoe zal de Engelse taal er binnen 500 jaar uitzien? En binnen 1000 jaar?

Het Latijn vertoont nog een dagelijkse invloed op onze levens maar niemand heeft het als moedertaal. De taal was de basis van alles Romaanse talen, die ontstonden als gevolg van plaatselijk gefrunnik aan de officiële staatstaal.

Een bedenking hieromtrent: zullen er in de toekomst talen ontstaan als gevolg van de aanpassing en evolutie van het Engels? Zullen er vele officiële talen zijn, die allemaal hun oorsprong hebben in het Engels? Er bestaan natuurlijk veel belangrijke verschillen tussen het onderwijssysteem van vandaag en dat van 1500 jaar geleden en het Internet biedt iedereen ter wereld met een verbinding ogenblikkelijk toegang tot een schat aan informatie over “correct” gebruik. Mensen passen zich van nature echter constant aan: als ze iets vinden dat nuttiger is, zullen ze het overnemen. Als groot liefhebber van geschiedenis vind ik het erg jammer dat ik er niet meer zal zijn om de oorsprong van eventuele toekomstige talen

Onomatopoeën worden regelmatig gebruikt om dierengeluiden weer te geven. Elke taal heeft dan weer zijn eigen manier om die geluiden uit te drukken. Sommigen lijken sterk op elkaar in verschillende talen, zoals het geluid dat een eend maakt: “kwak” (Nederlands), “cuac” (Spaans) en “quack” (Engels), en het geluid dat een kat maakt: “miauw” (Nederlands), “miau” (Spaans) en “meow” (Engels). Er zijn echter andere die sterk verschillen. Nederlandstalige honden zeggen “waf”, terwijl Spaanssprekende honden “guau” zeggen en Engelse honden “woof”. Een haan in Ecuador kraait “kikiriki” en vogels zingen “pi-pi” of “pío-pío”, maar een Australische haan zegt “cock-a-doodle-doo” en vogels zeggen “tweet”, en in onze taalstreek is het dan weer “kukelekuu” en “piep”.

Andere geluiden waarvoor weleens een onomatopee wordt gebruikt zijn de “biep” of “piep” van een antwoordapparaat en de “tok-tok” aan de deur. Een interessant aspect hiervan (en erg complex bij het vertalen) is dat een groot aantal van dit soort woorden in het Engels niet alleen gebruikt worden om een geluid weer te geven, maar tevens werkwoorden zijn die dat geluid voortbrengen.

Op deze pagina in Wikipedia vindt u een interessante vergelijking tussen onomatopeeën voor dierengeluiden in verschillende talen.

Bovendien hebben songteksten vaak een dubbele bodem, een extra betekenis die in de brontekst al niet door iedereen begrepen wordt, en dan wordt het pas echt onmogelijk om de volledige inhoud weer te geven in een andere taal. We kunnen dit soort vertalingen dan ook het best vergelijken met de vertaling van poëzie, een exclusief ambacht dat slechts voor enkelen is weggelegd.

Deze website is natuurlijk meer op ontspanning gericht dan academische analyse, en slaagt dan ook enigszins in zijn opzet. U kan er een aangenaam moment beleven door op zoek te gaan naar een (poging tot) vertaling van uw favoriete anderstalige liedjes.

Welnu, die tijd van zwoegen en zweten is voorbij dankzij No Fear Shakespeare! Deze website biedt u een hedendaagse vertaling van zowat alle werken van Shakespeare, in een overzichtelijke en vlotte interface. Het Engels dat gebruikt wordt is erg toegankelijk en leest alsof het niet 500 jaar geleden geschreven is (wat dan ook het geval is). Van Hamlet over King Lear tot MacBeth, al deze werken zijn nu toegankelijk voor iedereen.

Nu vraagt u zich waarschijnlijk af, wat met de sonnetten? In de vertaling daarvan gaat jammer genoeg de rijm verloren, voor velen net de essentie. Toch denk ik dat u met plezier even zal surfen op de website en dat het een handig werktuig is voor studenten allerhande.

De taal maakt gebruik van een uniek schrijfsysteem van rechts naar links, waarbij letters aan elkaar worden gevoegd. Hierdoor krijgt elke letter tot vier verschillende schrijfwijzen, afhankelijk van de plaatsing aan het begin, in het midden of aan het einde van een woord. Er komen slecht weinig doffe of weggelaten letters voor en letters die in een bepaalde positie (of samen met andere letters) verschijnen hebben een waarde die verschilt van de basiswaarde.

Het Arabisch gebruikt geen hoofdletters. In de jaren ’20 was er een poging om deze in te voeren maar daar kwam men later op terug. Aangezien eigennamen een inherente betekenis hebben worden ze tussen aanhalingstekens of haakjes geplaatst om verwarring te vermijden. Het Arabisch heeft de Europese interpunctieregels overgenomen, hoewel ze in bepaalde gevallen aangepast werden: zo bestaat het beletselteken uit slechts twee punten in plaats van drie.

Zoals in de andere Semitische talen is de morfologie in het Arabisch gebaseerd op het principe van stammen en vormen. De stam bestaat over het algemeen uit drie medeklinkers en heeft een algemene betekenis. De vorm is een soort van verbuiging van de stam die meestal een eigen betekenis heeft. Zo wordt door samenvoeging van de werkwoordsvorm istaf’ala (doen plaatsvinden) met de stam KTB (schrijven) het werkwoord istaKTaBa (dicteren) gevormd.

Er zijn twee genera: mannelijk en vrouwelijk, en drie getallen: enkelvoud, tweevoud en meervoud. Klassiek Arabisch kent één verbuiging met drie naamvallen: nominatief, accusatief en genitief en twee vormen voor elke naamval: bepaald en onbepaald.

De Arabische taal heeft in de loop van de geschiedenis heel wat leenwoorden overgenomen. De oudste leenwoorden komen uit het Aramees. In de Middeleeuwen vonden vele Perzische, Griekse en later Turkse woorden hun weg in de taal. En in het huidige tijdperk is er vooral invloed vanuit het Frans, Engels en Italiaans.

Het omgekeerde kan echter ook gezegd worden; vele Arabische woorden werden overgenomen in andere talen. Voornamelijk het Spaans heeft er tussen de 7e en 16e eeuw bijzonder veel opgenomen, maar ook het Nederlands is niet onaangeroerd gebleven: alcohol, admiraal, katoen, koffie, spinazie, suiker, tennis, vizier, en dat is een maar een kleine greep uit het aanbod.

Het antwoord is complex. Het griepvirus (H1N1) dat eerst Mexico en Noord-Amerika overspoelde en nu ook in Europa verscheen, blijkt een kruising te zijn tussen het menselijke influenzavirus, de vogelgriep en de varkensgriep. Er is nog geen consensus over de omstandigheden waarin het virus ontstond. Aangezien de ziekte niet voor het eerst bij varkens werd vastgesteld, lijkt het een vreemde naamkeuze. De verklaring ligt in het feit dat de dieren drager kunnen zijn van de drie verschillende virussen, en in Canada werd de ziekte afgelopen zondag voor het eerst ook bij varkens vastgesteld.

Het Nederlands als taal staat in deze kwestie echter niet alleen. Ook het Engels, het Spaans en het Frans (en ongetwijfeld een heleboel anderen) maakten zich schuldig aan de associatie met de roze viervoeter.

Wat er ook van aan is, de WGO heeft vorige week donderdag aangekondigd dat ze de term varkensgriep niet meer zal gebruiken. Voortaan zal enkel de neutrale term influenza A gebruikt worden. Men kan zich de vraag stellen in hoeverre die beslissing het gevolg is van lobbywerk vanuit de veesector, aangezien de verkoop van varkensvlees volgens verschillende bronnen zichtbaar was gedaald.

De naam van deze taal werd afgeleid van de methode waarop de pictogrammen werden vastgelegd (de meeste teksten in spijkerschrift werden gegraveerd op kleien tabletten). Daarvoor gebruikte men een graveernaald uit riet die een wigvormige indruk naliet. De negentiende-eeuwse linguïsten en academici die deze taal ontcijferden kozen dan ook voor het Latijnse woord ‘cuneus’ (dat ‘wig’ betekent) als stam voor de naam. De Nederlandstalige benaming is uiteraard afgeleid van de fysieke gelijkenis met een spijker.

Het spijkerschrift was alomtegenwoordig in het gebied dat we vandaag kennen als het Midden-Oosten en werd gebruikt in de Akkadische, Hettitische en Assyrische rijken. De taal werd echter langzamerhand gewijzigd en gelokaliseerd in elk van deze zones. Gedurende het ijzertijdperk werd het spijkerschrift geleidelijk aan vervangen door een alfabetisch – in plaats van een pictografisch – schrift. Aan het begin van het huidige tijdperk was het slechts een relikwie uit het verleden.

Op de website van de Christelijke organisatie Ethnologue, wiens oogmerk het is om informatie te verzamelen over deze “kleinere talen”, kunt u een lijst vinden met enkele van de belangrijkste.

UNESCO heeft ook een kaart gepubliceerd met de taalgebieden van de met uitsterven bedreigde talen.

De redenen om deze talen in leven te houden zullen voor elke taalliefhebber evident zijn. Ik geloof er persoonlijk in dat taal zo’n sterke oorzaak-gevolgrelatie heeft met de menselijke geest en het menselijke gedrag dat wetenschappers de aspecten van dat menselijke mysterie best kunnen onderzoeken.

Het is bovendien een bijzonder trieste zaak om te beseffen dat volledige culturen en unieke ideeën verloren gaan met het verloop van de tijd. Er gaat een diepgaand gevoel van verlies gepaard met het besef dat een “volk” van de aardbodem verdwijnt. Laten we dus allen ons best doen om de talen op deze lijst te redden, door ze te bestuderen en erover te schrijven!